خیلی بد بد متوسط خوب عالی
(0 رای)

یکی از مقاطع چالش برانگیز در زندگی دانشجویانی که تمایل به ادامه تحصیل دارند، تصمیم‌گیری و برنامه ریزی برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری تخصصی است. سخن ما در این مقاله بیشتر با دانشجویان رشته‌هایی است که تابع وزارت علوم‌ هستند و بی‌توجهی‌ها و بی‌برنامگی‌های این وزارتخانه چه در بحث ظرفیت پذیرش و چه در باب ارتباط با صنعت و یا فکری برای اشتغال فارغ‌التحصیلان مشکل ساز بوده است.

اگر قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را دارید پیشنهاد می کنیم نگاهی به مقاله زیر بیندازید:


کارشناسی ارشد بخوانیم یا نه؟


 

دکتری بخوانیم یا نخوانیم؟

چقدر ادامه تحصیلمان بر اساس برنامه ریزی بوده است؟

متاسفانه بسیاری از انتخاب های زندگی به جای اینکه بر اساس عقلانیت و آینده‌نگری باشد تابع عرف و چشم و هم چشمی و سخن دیگران صورت می‌گیرد. یکی از این انتخاب های مهم ادامه تحصیل است که از همان مقاطع اولیه تحصیل که شامل انتخاب یکی از رشته های ریاضی، تجربی، انسانی و ... است آغاز می‌شود و تا استاد دانشگاه شدن ادامه دارد.

یکی از ملزومات موفق شدن داشتن اهداف بلندمدت مشخص از سال‌های اولیه تحصیل است. نگاهی به خودمان بیندازیم و قضاوت کنیم ببینیم آیا در مقطع دبیرستان میخواستیم انتخاب رشته کنیم و مثلاً رشته تجربی را انتخاب می‌کردیم واقعاً داشتیم طبق آن برنامه بلندمدت خود پیش می‌رفتیم یا صرفاً بر اساس یک خواست مقطعی مانند با کلاس بودن رشته، رقابت با همکلاسی‌ها، رویاها و تخیلات، اجبار خانواده و ... بوده‌ است؟

به چه دلیلی می‌خواهیم دکتری بخوانیم؟

خلاصه گذشته‌ها گذشته است و به هر نحوی که بود پیش آمدیم و لیسانسمان را گرفتیم و کارشناسی ارشد را هم فارغ التحصیل شدیم. هنوز هم دیر نیست که در این مرحله کمی منطقی‌تر تصمیم بگیریم و انتخاب عاقلانه ای داشته باشیم. الان در مرحله ای هستیم که بنا به دلایل مختلفی مانند دلایل زیر می‌خواهیم دکتری بخوانیم:

  1. ممکن است موقعیت شغلی بهتری گیرمان بیاید.
  2. تا اینجا که خوانده‌ایم ادامه ندهیم حیف می‌شود.
  3. برای فرار از سربازی (مخصوص پسران).
  4. فرار از بیکاری
  5. با کلاس‌تر شدن و اینکه بقیه دکتر صدایمان کنند و برای دوستان و فامیل پز بدهیم (در مورد شما که عمراً به این علت نیست).
  6. استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی یکی از دانشگاه‌های کشور شویم.
  7. با رسیدن به یک جایگاه بالاتر بتوانیم مسئولیتی را در دست بگیریم و در رفع مشکلات کشورمان مؤثر باشیم.
  8. صرفاً برای علاقه به رشته خود و عشق به یادگیری می‌خواهیم ادامه تحصیل بدهیم و کار را از تحصیل جدا کرده‌ایم.

و ...

 

دکتری بخوانیم یا نه؟

مورد اول: موقعیت شغلی بهتر

اگر کمی به دنبال کار بوده باشید و با بازار کار آشنا باشید حتماً تایید خواهید کرد که در کشورمان مدرک علمی بالاتر یعنی فرصت شغلی کمتر. رفته رفته با کمتر شدن احتمال استخدام دولت شدن، فرصت های شغلی مختلف محدود به شرکت های خصوصی می‌شود که به دنبال نیروی کار عمدتاً تکنسین و با سابقه و با توقع حقوق پایین هستند. که به زبان ساده می‌شوند همان فارغ‌التحصیلان کاردانی و کارشناسی و تهش ارشد و فارغ‌التحصیلان دکتری هم باید با کلی التماس و قسم کارفرما را راضی کنند که به همان حقوق و مزایای مدرک لیسانس راضی هستند. نمیتوان صد درصدی و کاملاً علمی به این قضیه استناد کرد اما تجربه و شواهد گویای چنین وضعیتی است. در نتیجه می‌توان گفت که مورد 1 متاسفانه دلیل محکمی نیست.

مورد دوم: متوقف نشدن

در پاسخ کسانی که دلیلشان شماره 2 است جملات مختلفی می‌توان گفت: جلوی ضرر را هر وقت بگیری منفعت است. یا اینکه ادامه دادن یک راه اشتباه یعنی فاصله گرفتن بیشتر از مسیر درست و ... و نیازی به اثبات بیشتر نیست. در کل این دلیل به تنهایی مردود است.

مورد سوم: فرار از سربازی

مورد 3 شاید کمی خنده‌دار برسد اما واقعیت گریه‌دار این است که این مورد تا حد زیادی صحت دارد و خیلی از پسران، شرکت در آزمون دکتری و یکی دو ماه درس خواندن و مصاحبه رفتن را به فرستادن دفترچه اعزام به خدمت ترجیح می‌دهند. تعدادی از این افراد از این مدت چهار پنچ ساله دکتری استفاده می‌کنند که پروژه کسری خدمت انجام دهند و سربازی را در حین تحصیل تمام کنند و عده دیگری نیز از ترم‌های اول دکتری برای پذیرش گرفتن از دانشگاه‌های خارجی استفاده می‌کنند و پس از یکی دو ترم اول از تحصیل انصراف می‌دهند. که تعداد کمی نیستند.

دکتری بخوانیم یا نخوانیم؟

مورد چهارم: فرار از بیکاری

با آوردن یک دلیل به شما ثابت خواهیم کرد که مورد 4 بسیار دلیل منطقی است. تنها دلیل قانع کننده‌ای که باعث می‌شود خانواده‌ها و فامیل دست از سر کچل شما بردارند و نگویند چرا بیکار نشستی؟ چرا دنبال کار نمیگردی و ... این است که دارید ادامه تحصیل می‌دهید. اگر از این زاویه نگاه کنید 4، 5 سال تحصیل در مقطع دکتری یعنی 4، 5 سال اعصاب راحت! وسوسه کننده است...

مورد پنجم: کلاس!

تمایل با کلاس بودن مانند بختک به جان ما ایرانی ها افتاده و در تمام زمینه‌های زندگی ما نفوذ کرده است. دکتر دکتر گفتن دوستان و آشنایان وقتی دکتری قبول می‌شوید و اوقات کوتاهی که ممکن است توسط اطرافیان تحسین شوید شاید دلچسب باشد، اما در طول مدت دکتری و مواجهه با سختی‌های درس خواندن و گیر کردن در تز دکتری و سرگردانی و بی‌هدفی ناشی از انتخاب نادرست به هیچ عنوان کمکی به شما نخواهد کرد. بهتر است تصمیم به این بزرگی را برای هدفی به این پستی و کوچکی نگیریم.

مورد ششم: عضو هیئت علمی دانشگاه شدن

اگر در جریان مورد 6 نیستید به شما بگوییم که الان چندسالی است که تقریباً ظرفیت اساتید دانشگاه‌ها رو به اشباع شدن است و فقط در بعضی رشته‌های خاص می‌توان امید به استاد دانشگاه شدن داشت. از طرف دولت و وزارت علوم عزیز هم خیالتان راحت هیچ فکری برای این معضل نشده و ظرفیت پذیرش دکتری رو به افزایش است. دیگر خودتان حساب کنید اگر همین الان استارت دکتری را بزنید 5 سال دیگر چقدر احتمال دارد که عضو هیئت علمی دانشگاه شوید. اگر هم فقط تدریس کردن برایتان مهم است و به حق‌التدریسی و تدریس خصوصی راضی هستید باید بگوییم که با مدرک ارشد هم می‌توانید همین کار را انجام دهید و این چندسال مفید آینده را روی همین کار تدریس که کار ارزشمندی است صرف کنید.

از نظر خود بنده فقط مورد 7 و 8 هستند که در وضعیت کنونی کشور توجیه خوبی برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری محسوب می‌شوند که واقعاً عزم جدی و گذشت می‌طلبند و اگر خودتان هم کمی فکر کنید متوجه می‌توانید تقریبی تخمین بزنید که چند درصد از فارغ‌التحصیلان و دانشجویان دکتری و کسانی که قصد دکتری خواندن دارند چنین دلایلی برای ادامه ‌تحصیل داشته‌اند.

دکتری بخوانیم یا نه؟

کلام آخر

در نهایت اگر میبینید که تعداد زیادی از دوستان و آشنایانتان قلم های خود را برای ادامه تحصیل در دکتری تیز کرده‌اند شما نیاز نیست خیلی عجله نکنید. اول انتهای مقطع دکتری و یک سال پس از آن را ببینید و برای آن برنامه بریزید و سپس سبک سنگین کنید ببینید آیا واقعاً لازم است دکتری بخوانید یا نه. مطمئن باشید برنامه ریزی و دور اندیشی قبل از هر کار کوچکی هم الزامی است. چه برسد به تصمیمی به این مهمی که تحول زیادی در آینده شما رقم خواهد زد.

 

اگر علاقه مند هستید در مورد مصاحبه دکتری نیز بیشتر بدانید و آمادگی داشته باشید به این نوشته ما هم نگاهی بیندازید:

راهنمای آمادگی برای جلسه مصاحبه دکتری

 

چنانچه در زمینه های مختلف تحصیلی نیاز به مشاوره دارید، مشاوران مرکز مشاوره تلفنی صدای رهیاب با یک تماس آماده پاسخگویی و راهنمایی شما عزیزان هستند. کافی است با تلفن ثابت با شماره زیر تماس بگیرید:

مشاوره تلفنی,شماره مشاوره تلفنی,مشاوره روانشناسی تلفنی,شماره مشاوره خانواده تلفنی,شماره مشاوره تحصیلی تلفنی

 

نویسنده: مرکز مشاوره رهیاب

اشتراک در شبکه های اجتماعی:
برچسب ها:
افزودن نظر:
CAPTCHA2